Jurysdykcja, uznawanie i wykonywanie orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych

Zgodnie z umową o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (dalej: „umowa o wystąpieniu”) do dnia 31 grudnia 2020 r. trwa okres przejściowy, w trakcie którego wobec Wielkiej Brytanii będzie obowiązywać prawo Unii Europejskiej, z takim samym skutkiem jak wobec wszystkich państw członkowskich.

W odniesieniu do postępowań sądowych, zasady wyboru sądu, przed którym powód będzie mógł dochodzić swych praw oraz kwestie uznawania i wykonalności orzeczeń są uregulowane w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (dalej: „ rozporządzenie Bruksela I bis”).

Obecnie, zgodnie z regulacjami rozporządzenia Bruksela I bis, możliwe jest przykładowo wytoczenie przed sąd w Polsce powództwa w sprawie dotyczącej umowy z brytyjskim kontrahentem albo w sprawie o odszkodowanie z tytułu czynu niedozwolonego popełnionego w Polsce przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Wielkiej Brytanii. Ponadto, możliwe jest wykonanie orzeczenia zapadłego przed polskim sądem na terytorium Wielkiej Brytanii bez konieczności przeprowadzania specjalnego postępowania.

Stosownie jednak do postanowień umowy o wystąpieniu, przepisy rozporządzenia Bruksela I bis dotyczące jurysdykcji będą obowiązywać w stosunkach z Wielką Brytanią jedynie do tych postępowań sądowych, w których pozew (albo wniosek w postępowaniu nieprocesowym) został wniesiony przed zakończeniem okresu przejściowego, to jest do dnia 31 grudnia 2020 r.

Uznawanie i wykonywanie orzeczeń, w oparciu o regulacje zawarte w rozporządzeniu Bruksela I bis, będzie możliwe jedynie w odniesieniu do orzeczeń wydanych w tych postępowaniach, w których pozew (albo wniosek w postępowaniu nieprocesowym) został wniesiony przed zakończeniem okresu przejściowego. Ugody sądowe będą natomiast podlegały uznaniu i wykonaniu zgodnie z omawianym rozporządzeniem, jeżeli zostały zatwierdzone lub zawarte przed końcem okresu przejściowego.

W sprawach, w których pozew (albo wniosek w postępowaniu nieprocesowym) zostanie wniesiony po 31 grudnia 2020 r. orzeczenia wydane przez sądy państw członkowskich nie będą automatycznie uznawane w Wielkiej Brytanii ani jurysdykcja sądów nie będzie określana na podstawie rozporządzenia Bruksela I bis. Kwestie te będą podlegały wewnętrznemu prawu Wielkiej Brytanii i innych państw członkowskich.