Zawody regulowane i uznawanie kwalifikacji w tych zawodach

Uznawanie kwalifikacji zawodowych uzyskanych w Wielkiej Brytanii po 1 stycznia 2021 roku

Od dnia 1 stycznia 2021 r. kwalifikacje zawodowe uzyskane w Wielkiej Brytanii podlegają uznaniu na podstawie przepisów krajowych określonych w regulacjach dotyczących poszczególnych zawodów regulowanych. Dyplomy ukończenia studiów wyższych mogą zostać uznane w drodze nostryfikacji. Więcej informacji o nostryfikacji dyplomów można znaleźć tu.

Natomiast informacja o uznawaniu świadectw szkolnych dostępna jest tutaj.

W sprawie uznania innych dokumentów poświadczających kwalifikacje zawodowe oraz szczegółowych warunków nabycia uprawnień zawodowych w Polsce należy kontaktować się z organem właściwym dla danego zawodu – kontakt można znaleźć w bazie zawodów regulowanych na stronie Komisji Europejskiej w zakładce „competent authority” oraz na stronie www.biznes.gov.pl.

Umowa o handlu i współpracy zawarta pomiędzy Unią Europejską a Wielką Brytanią nie stanowi bezpośredniej podstawy do wzajemnego uznawania kwalifikacji zawodowych. Określa ona mechanizm, który umożliwi w przyszłości zawieranie porozumień o wzajemnym uznawaniu kwalifikacji zawodowych w wybranych zawodach regulowanych. Porozumienia te nie będą podstawą automatycznego uznawania kwalifikacji zawodowych, będą natomiast określały warunki i system uznania kwalifikacji. Postanowienia umowy o handlu i współpracy nie stanowią przeszkody, aby zostały zawarte dodatkowe umowy pomiędzy UE a UK określające inne niż przewidziane w umowie o handlu i współpracy warunki uznawania kwalifikacji zawodowych.

Uznawanie kwalifikacji w ramach zawodów prawniczych

W kwestii dostępu do zawodów prawniczych, należy wskazać, że przepisy ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2020 r. poz. 1651 z późn. zm.) i ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 75) w zakresie obejmującym uzyskiwanie kwalifikacji zawodowych i wykonywanie zawodu adwokata lub radcy prawnego nie różnicują, ze względu na posiadane obywatelstwo, sytuacji prawnej osób chcących uzyskać uprawnienia zawodowe i wykonywać wskazane zawody.

W konsekwencji, w kontekście postanowień Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Dz.U. L 029 z 31.1.2020, s. 7) oraz Umowy o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony (Dz.U. L 444 z 31.12.2020, s. 14), na gruncie przepisów wymienionych ustaw nie zmieni się sytuacja prawna obywateli Zjednoczonego Królestwa, którzy nadal będą mogli uzyskiwać uprawnienia do wykonywania zawodu adwokata i radcy prawnego i wykonywać te zawody na zasadach określonych w tych ustawach, które dotyczą również obywateli Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw.

Inaczej natomiast przedstawia się sytuacja prawników zagranicznych na gruncie ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2020 r. poz. 823).

Wskazana ustawa posługuje się bowiem kryterium obywatelstwa i odmiennie reguluje sytuację prawników z Unii Europejskiej i prawników spoza Unii Europejskiej, w szczególności w zakresie zasad wykonywania stałej praktyki i świadczenia usług transgranicznych, określonych w przepisach Działów II i IV tej ustawy.

Wymaga przy tym podkreślenia, że przepisy tej ustawy dotyczące prawników z Unii Europejskiej stosuje się odpowiednio także do osób, które:

  1. są obywatelami państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, uprawnionymi do wykonywania zawodu przy użyciu jednego z tytułów zawodowych uzyskanych w tych państwach, określonych w wykazie stanowiącym załącznik nr 2 do ustawy albo przy użyciu jednego z tytułów zawodowych uzyskanych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, określonych w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do ustawy;
  2. są obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, uprawnionymi do wykonywania zawodu przy użyciu jednego z tytułów zawodowych uzyskanych w państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronach umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, określonych w wykazie stanowiącym załącznik nr 2 do ustawy.

Kryterium obywatelstwa istotne jest także w świetle uregulowanego w Dziale III postępowania w przedmiocie wpisu na listę adwokatów lub listę radców prawnych prawnika z Unii Europejskiej lub obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej, posiadającego kwalifikacje zawodowe wymagane do wykonywania zawodu przy użyciu jednego z tytułów, o których mowa w art. 2 pkt 2 wymienionej ustawy.

Odnośnie uprawnień już nabytych przed upływem okresu przejściowego oraz postępowań w toku należy wskazać, że zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt b) umowy o wystąpieniu, uznanie, przed zakończeniem okresu przejściowego, kwalifikacji zawodowych obywateli Unii lub obywateli Zjednoczonego Królestwa oraz członków ich rodzin przez państwo przyjmujące lub państwo miejsca pracy na podstawie art. 10 ust. 1 i 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 98/5/WE z dnia 16 lutego 1998 r. mającej na celu ułatwienie stałego wykonywania zawodu prawnika w Państwie Członkowskim innym niż państwo uzyskania kwalifikacji zawodowych (implementowanej do ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej)  zachowuje ważność w takim państwie bezterminowo; dotyczy to również prawa do wykonywania zawodu na takich samych warunkach jak obywatele takiego państwa.

Stosownie zaś do art. 28 zdanie 1 umowy o wystąpieniu, art. 10 ust. 1, 3 i 4 dyrektywy 98/5/WE, ma zastosowanie w odniesieniu do rozpatrywania przez właściwy organ państwa przyjmującego lub państwa miejsca pracy wniosków o uznanie kwalifikacji zawodowych złożonych przed zakończeniem okresu przejściowego przez obywateli Unii lub obywateli Zjednoczonego Królestwa, a także w odniesieniu do decyzji w sprawie takich wniosków.

Jednocześnie należy podkreślić, że wskazane postanowienia umowy o wystąpieniu nie dotyczą świadczenia usług transgranicznych.

Odnośnie sytuacji prawników zagranicznych po upływie okresu przejściowego, nieobjętych wymienionymi przepisami umowy o wystąpieniu, dotyczącej obywateli Unii Europejskiej i Zjednoczonego Królestwa, posiadających tytuł Advocate/Barrister/Solicitor, jak również obywateli Zjednoczonego Królestwa, posiadających inny tytuł wymieniony w załączniku nr 1 do ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej, to należy ją rozpatrywać z uwzględnieniem postanowień umowy o handlu i współpracy między Unią Europejską a Zjednoczonym Królestwem, zawartych w szczególności w Części drugiej, Dziale pierwszym, Tytule II, Rozdziale 5 i Sekcji 7: Usługi prawne.

W ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości, wstępna analiza postanowień tej umowy prowadzi do wniosku, że nie przyznaje ona wskazanym kategoriom prawników ze Zjednoczonego Królestwa uprawnień szerszych niż uprawnienia prawników spoza Unii Europejskiej, uregulowane w art. 18 ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej.

Należy jednak wskazać, że stosownie do art. SERVIN 5.13 pkt 2 i 3 umowy o handlu i współpracy między Unią Europejską a Zjednoczonym Królestwem, organizacje lub organy zawodowe, które są właściwe dla danego sektora działalności na odpowiednich terytoriach, mogą opracowywać i przedstawiać Radzie Partnerstwa wspólne zalecenia dotyczące uznawania kwalifikacji zawodowych, zaś Rada Partnerstwa może opracować i przyjąć ustalenie dotyczące warunków uznawania kwalifikacji zawodowych decyzją w formie załącznika do umowy.

Wymaga przy tym podkreślenia, że przedstawione stanowisko jest jedynie opinią i nie stanowi wiążącej wykładni przepisów prawa.

W sprawach indywidualnych, o wpisie na listę prawników zagranicznych, a także o wpisie na listę adwokatów lub listę radców prawnych prawnika z Unii Europejskiej lub obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej posiadającego kwalifikacje zawodowe wymagane do wykonywania zawodu przy użyciu jednego z tytułów, o których mowa w art. 2 pkt 2, stosownie do art. 7 ust. 1 i art. 21 ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej decyduje właściwa okręgowa rada adwokacka lub rada okręgowej izby radców prawnych.

Uznawanie kwalifikacji zawodowych marynarzy

Potwierdzenia dokumentów wydane do dnia 31 grudnia 2020 r. zachowują swoją ważność na czas, na jaki zostały wydane. Administracja morska Zjednoczonego Królestwa wydaje potwierdzenia dla dokumentów kwalifikacyjnych wydawanych przez polską administrację morską.

Obecnie w Komisji Europejskiej prowadzona jest procedura opisana w art. 19 dyrektywy 2008/106/WE w sprawie minimalnego poziomu wyszkolenia marynarzy, mająca na celu podjęcie decyzji o uznawaniu świadectw wydawanych przez Zjednoczone Królestwo. Do czasu zakończenia procedury marynarze dysponujący dokumentami kwalifikacyjnymi wydanymi przez Zjednoczone Królestwo, nie mogą otrzymać potwierdzenia tych dokumentów do zajmowania stanowisk na statkach pływających pod polską banderą.

Uznawanie kwalifikacji zawodowych uprawniających do wykonywania zawodu biegłego rewidenta 

Informacja dla obywateli polskich, którzy nabyli lub są w trakcie uzyskiwania kwalifikacji zawodowych uprawniających do wykonywania zawodu biegłego rewidenta w Wielkiej Brytanii

Uznawanie kwalifikacji zawodowych uprawniających do wykonywania zawodu doradcy podatkowego

Informacja o uznawaniu kwalifikacji do wykonywania zawodu doradcy podatkowego

Uznanie kwalifikacji zawodowych dla zawodu rzeczoznawcy majątkowego

Informacja o uznanie kwalifikacji zawodowych dla zawodu rzeczoznawca majątkowy