Pytania i odpowiedzi – obywatel

Poniżej znajdą Państwo odpowiedzi na główne pytania zadawane przez obywateli odnośnie umowy o handlu i współpracy UE – UK.


Nota prawna
Odpowiedzi na pytania mają charakter wyłącznie poglądowy. Informacje zawarte w odpowiedziach w szczególności nie powinny być traktowane jako porada prawna.


Brytyjskie prawo jazdy w Polsce

Wymieniłem polskie prawo jazdy na brytyjskie. Zamierzam wrócić do Polski i powrócić do polskiego prawa jazdy. Na jakich zasadach będę mógł to zrobić? Moje polskie prawo jazdy było bezterminowe, a brytyjskie jest terminowe. Czy po powrocie do polskiego prawa jazdy będzie ono bezterminowe?

Brytyjskie prawo jazdy będzie można wymienić na polskie dopiero po powrocie do Polski na stałe. Wymiana nie będzie związana z jakimikolwiek egzaminami. Po upływie okresu przejściowego (31 grudnia 2020r.) brytyjskie prawo jazdy będzie ważne w Polsce przez 6 miesięcy od momentu powrotu na stałe, jednakże po 6 miesiącach nadal będzie je można wymienić.

Przy wymianie brytyjskiego prawa jazdy na polskie wszystkie terminy ważności będą przepisane z brytyjskiego prawa jazdy. W związku z powyższym wydane przez władze polskie prawo jazdy będzie posiadać termin ważności i nie będzie mogło być ważne bezterminowo.

Zakup nieruchomości w Polsce

Czy w okresie przejściowym tj. od 1 lutego 2020 do 31.12.2020 r., nabycie nieruchomości w Polsce nie będzie wymagało uruchomienia procedury z ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców?

Zasady i tryb nabywania nieruchomości przez cudzoziemców określone są w ustawie z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (Dz. U. z 2017 r. poz. 2278) oraz w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 20 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych informacji oraz dokumentów, jakie jest obowiązany przedstawić cudzoziemiec ubiegający się o wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 729).

Zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 1 ust. 1 ustawy nabycie nieruchomości przez cudzoziemca wymaga uzyskania zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

Podkreślenia wymaga, iż obecnie wymóg uzyskania zezwolenia odnosi się jedynie do podmiotów niebędących obywatelami lub przedsiębiorcami państw członkowskich Unii Europejskiej.

W sytuacji opuszczenia przez Wielką Brytanię Unii Europejskiej wówczas jej obywatele na nabycie nieruchomości będą musieli uzyskać zezwolenie ministra właściwego do spraw wewnętrznych, chyba że w danym przypadku zastosowanie znajdą zwolnienia, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców. Taki stan prawny będzie obowiązywał po zakończeniu okresu przejściowego, tj. od 1 stycznia 2021 r.

Brak wymogu zezwolenia do 31 grudnia 2020 r. wynika wprost z Umowy o wystąpieniu Wielkiej Brytanii z UE i jej rozdziału dotyczącego okresu przejściowego, zgodnie z którym UK i jej obywatele traktowana będzie jakby była nadal państwem członkowskim UE (poza prawami instytucjonalnymi). Okres przejściowy został dodatkowo zakotwiczony w polskim prawie poprzez uchwalenie ustawy krajowej, która potwierdza, że UK w okresie przejściowym będzie traktowane jakby było państwem członkowskim.

Warunki obowiązywania okresu przejściowego w polskim porządku prawnym zostały potwierdzone w Ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o okresie przejściowym, o którym mowa w Umowie o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Dz.U. 2019 poz. 1516). Rozpoczął się on z chwilą wejścia w życie Umowy o wystąpieniu (tj. od 1 lutego 2020 r.) i zakończy 31 grudnia 2020 r.

Settled/pre-settled status i pozwolenie na pracę

Zastanawiam się nad wyjazdem do Anglii do pracy za pośrednictwem agencji zatrudnienia. Agencja oferuje zatrudnienie bezpośrednio przez angielską firmę. Wiem, że do samego wyjazdu do Anglii nie potrzebuję wizy. Ale czy do stałego zatrudnienia w Anglii potrzebna mi będzie wiza albo pozwolenie na pracę?

Zasady wjazdów do Wielkiej Brytanii, zamieszkania na jej terenie oraz podejmowania tam pracy pozostają bez zmian do końca tzw. okresu przejściowego, czyli do 31 grudnia 2020.

Okres przejściowy oznacza  dla polskich obywateli brak zasadniczych zmian w relacjach z Wielką Brytanią do końca 2020 r. w tym m.in. utrzymanie dotychczasowych zasad związanych ze swobodą przepływu osób. Polacy, którzy przyjadą na Wyspy do końca 2020 r. będą mogli mieszkać, pracować i uczyć się na obecnych zasadach.

Żeby pozostać w Wielkiej Brytanii dłużej niż do 31.12.2020 r. należy złożyć wniosek o specjalny status pobytowy  tzw. settled status (dla osób, które przebywają w Wielkiej Brytanii już 5 lat) lub pre-settled status (pobyt poniżej 5 lat). Jeżeli osoba przebywa w Wielkiej Brytanii mniej niż 5 lat i uzyska pre-settled status, to po 5 latach legalnego pobytu będzie mogła uzyskać docelowy status pobytowy czyli settled status. Warunkiem ich uzyskania jest legalny pobyt na Wyspach – w tym celu trzeba posiadać np. dowody zatrudnienia, płacenia podatków, zamieszkiwania, ale też listy od lekarza czy bilety lotnicze itp. Home Office akceptuje bardzo wiele dokumentów potwierdzających pobyt w Wielkiej Brytanii, a ich listę można znaleźć na brytyjskich stronach rządowych.

Settled status i pre-settled status pozwolą mieszkać i pracować na Wyspach na warunkach bardzo podobnych do obecnych.

O pomoc w przypadku problemów z wypełnieniem aplikacji można prosić organizacje pozarządowe, z których część zatrudnia osoby posługujące się językiem polskim.

Apostille

Czy wszystkie dokumenty wydawane w Wielkiej Brytanii przez Urzędy Stanu Cywilnego (np. akty urodzenia) lub sądy (np. rozwody) będą wymagać Apostille?

Z dniem 1 stycznia 2021 r. dobiegnie końca okres przejściowy, a tym samym unijne acquis przestanie obowiązywać w Wielkiej Brytanii poza wyjątkami określonymi w umowie o wystąpieniu. Kwestie, których dotyczy rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/1191 z dnia 6 lipca 2016 r. w sprawie promowania swobodnego przepływu obywateli poprzez uproszczenie wymogów dotyczących przedkładania określonych dokumentów urzędowych w Unii Europejskiej, nie są przedmiotem negocjacji przyszłych umów między Unią Europejską a Wielką Brytanią, podobnie jak cały obszar współpracy w sprawach cywilnych.

Podsumowując, począwszy od 1 stycznia 2021 r. kwestie te w relacjach między Polską i Wielką Brytanią będą regulowane umowami międzynarodowymi, których oba państwa są stronami, oraz ewentualnymi umowami bilateralnymi. W zakresie aktów stanu cywilnego oraz innych dokumentów urzędowych zastosowanie będzie miała Konwencja haska z dnia 5 października 1961 r. znosząca wymóg legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych (Dz.U. z 2005 r., Nr 112, poz. 938), tym samym organy polskie będą mogły wymagać przedłożenia stosownych brytyjskich dokumentów urzędowych wraz z klauzulą apostille.

Krajowy Rejestr Karny a skazania obywateli polskich przez sądy brytyjskie

Czy po zakończeniu okresu przejściowego skazania obywateli polskich przez sądy brytyjskie będą nadal gromadzone i uwzględniane w informacji z Krajowego Rejestru Karnego?

Od 1 stycznia 2021 r. podstawę współpracy w sprawach wymiany informacji z rejestrów karnych stanowić będzie Europejska Konwencja o pomocy prawnej w sprawach karnych z dnia 20 kwietnia 1959 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 76, poz. 854 z późn.zm.) oraz umowa o handlu i współpracy zawarta pomiędzy Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.

Po zakończeniu okresu przejściowego skazania obywateli polskich przez sądy brytyjskie będą nadal gromadzone i uwzględniane w informacji z Krajowego Rejestru Karnego – zarówno na wniosek osoby zainteresowanej, jak również na zapytania organów w postępowaniu karnym lub do celów innych niż postępowanie karne.