Pytania i odpowiedzi

Poniżej znajdą Państwo odpowiedzi na główne pytania zadawane przez przedsiębiorców odnośnie umowy o handlu i współpracy UE – UK.


Nota prawna
Odpowiedzi na pytania mają charakter wyłącznie poglądowy. Informacje zawarte w odpowiedziach w szczególności nie powinny być traktowane jako porada prawna.


Przewóz zwierząt do 5 sztuk

Na jakich zasadach odbywa się przewóz zwierząt do 5 sztuk?

Zgodnie z informacjami rządu brytyjskiego, w przypadku zwierząt towarzyszących do 5 szt., powinny być one przewożone przez przewoźnika tj. linie lotnicze, promy, koleje, zatwierdzonego przez władze brytyjskie. Lista przewoźników znajduje się w poniższym linku.

Bringing your pet dog, cat or ferret to the UK: Approved routes – GOV.UK (www.gov.uk)

W przypadku komercyjnego przewozu zwierząt zarówno towarzyszących jak i gospodarskich, niezależnie od ich liczby, konieczne będzie uzyskanie:

  • zezwolenia dla przewoźnika,
  • świadectwa zatwierdzenia środka transportu,
  • licencji dla kierowcy i konwojenta

wydanych przez władze GB lub NI.

Aby móc wystąpić o ww. dokumenty, podmiot musi mieć swoja reprezentację w GB. We wniosku należy podać informację kto lub jaka firma będzie reprezentowała podmiot w GB.

W przypadku przewozu zwierząt kopytnych powyżej 8 godzin konieczne będzie zatwierdzenie dziennika podróży przez Animal and Plant Health Agency. Prośbę o zatwierdzenie dziennika podróży należy przesłać na 2 dni przed przewozem.

Do kontaktu w sprawie złożenia wniosków o ww. dokumenty strona brytyjska podaje adres: CITCarlisle@apha.gov.uk

W załączeniu przekazuję aktualne wytyczne (FAQ) zawierające informacje o warunkach zatwierdzania środków transportu/przewoźników w przypadku transportu zwierząt z GB do UE, z UE do GB i przewozu przez GB, przekazane przez Ambasadę Wielkiej Brytanii w Warszawie.

Dodatkowo należy zauważyć, że według informacji strony brytyjskiej od dnia 1 stycznia 2021 r. żywe zwierzęta będą mogły przekraczać granicę Wielkiej Brytanii, jeśli będzie im towarzyszyć odpowiednie świadectwo zdrowia. Przesyłki będą musiały być także prenotyfikowane przez brytyjskiego importera w systemie IPAFFS.

Aktualnie dostępne wzory świadectw są publikowane (w wersji angielskiej) na stronie rządu brytyjskiego https://www.gov.uk/government/collections/health-certificates-for-animal-and-animal-product-imports-to-great-britain   Zgodnie z deklaracjami KE trwają prace w celu umożliwienia wystawiania świadectw eksportowych do GB w systemie TRACES w językach narodowych.

Ponadto należy pamiętać, że od 1 lipca 2021 r. produkty pochodzenia zwierzęcego oraz żywe zwierzęta i materiał biologiczny będą mogły być wprowadzane na terytorium Wielkiej Brytanii wyłącznie przez wyznaczone do tego celu punkty kontroli granicznej. Wymagania wprowadzone wcześniej, tj. obowiązek stosowania eksportowego świadectwa zdrowia oraz złożenia przez importera pre-notyfikacji w systemie IPAFFS, nadal będą miały zastosowanie.

Otwieranie i kontynuowanie działalności brytyjskich spółek w Polsce

Czy istnieje możliwość utworzenia w Polsce oddziału brytyjskiej spółki oraz dalszego funkcjonowania w Polsce oddziału brytyjskiej spółki utworzonego przed 01.01.2021r?

Na podstawie wstępnej analizy Umowy i prawa krajowego opinia ekspertów MRPiT jest następująca:

Załącznik do umowy o handlu i współpracy UE – UK SERVIN.1 wskazuje środki niezgodne m.in. z art. SERVIN.2.2-2.4 i wskazuje jedynie na konkretne formy w jakich możliwe jest zakładanie firmy UK w PL. Tym samym, zgodnie z założeniami tworzenia m.in. Załącznika SERVIN.1 w formie listy negatywnej, to co nie zostało wskazane w nim jako ograniczenie, jest dozwolone. A ograniczenia dla oddziału w tym zastrzeżeniu PL nie wskazano.

Stąd należy wskazać, że zagadnienia związane z zakładaniem oddziałów przez przedsiębiorców z UK w Polsce regulowane są w części drugiej, dziale pierwszym, tytule II – „Usługi i inwestycje” zawieranej umowy UE-UK. Z tych przepisów, w szczególności art. SERVIN 2.2-2.4, wynika obowiązek umożliwienia przedsiębiorcom z UK prowadzenia i zakładania nowych oddziałów w UE na zasadach dotychczasowych, z ogólnym zastrzeżeniem (tu interpretacja wyrażona przez Komisję Europejską) że, oddziały takich firm nie będą podlegać pod jurysdykcję brytyjską w zakresie regulacyjnym czy nadzoru, a pod polskie i unijne regulacje w tym zakresie, jako oddziały firm z państw trzecich.

Dodatkowo, art. 14 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych (Dz.U. 2018 poz. 649) nie przewiduje osobnych uregulowań dla podmiotów brytyjskich. Dokładna treść przytoczonego artykułu:

  1. Dla wykonywania działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przedsiębiorcy zagraniczni z państw członkowskich mogą tworzyć oddziały z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
  2. Przedsiębiorcy zagraniczni inni niż określeni w ust. 1 mogą, dla wykonywania działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na zasadzie wzajemności, o ile ratyfikowane umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, tworzyć oddziały z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Powyższa interpretacja odnosi się do oddziałów firm UK nie objętych dodatkowymi regulacjami wynikającymi z rodzaju ich działalności (np. firmy rynku finansowego).

Oddziały firm UK w Polsce - zaświadczenie

Jesteśmy w trakcie przygotowywania się do procesu utworzenia oddziału spółki brytyjskiej w Polsce. W związku z brexitem, zmieniły się jednak zasady tworzenia tych oddziałów, i Polska ustawa wskazuje, że do utworzenia oddziału potrzebne jest „zaświadczenie polskiego przedstawicielstwa przedsiębiorcy zagranicznego co do wzajemności działania”. Czy takie oświadczenie, jest obecnie wymagane przy rejestracji w KRS?

Aktualnie kwestie związane z podejmowaniem i wykonywaniem działalności gospodarczej w ramach oddziału przedsiębiorcy zagranicznego na terytorium RP reguluje art. 14 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Stosownie do ust. 2 przedsiębiorcy zagraniczni spoza państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, mogą, dla wykonywania działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na zasadzie wzajemności, o ile ratyfikowane umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, tworzyć oddziały z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 36 pkt 14 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym oddziały przedsiębiorców zagranicznych działających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podlegają rejestracji w rejestrze przedsiębiorców. Do wniosku KRS-W10 o wpis oddziału do KRS przedsiębiorca zagraniczny powinien dołączyć zaświadczenie wydane przez właściwe polskie przedstawicielstwo za granicą, że w myśl zasady wzajemności polscy przedsiębiorcy są dopuszczeni do działalności w państwie, na którego terytorium ma stałe miejsce zamieszkania lub siedzibę przedsiębiorca zagraniczny, na takich samych zasadach, jak przedsiębiorcy mający miejsce pobytu stałego lub siedzibę w tym państwie.

Potwierdzenie istnienia zasady wzajemności między poszczególnymi państwami a RP, na podstawie uchylonego art. 86 ustawy Prawo działalności gospodarczej, należało do właściwego polskiego urzędu konsularnego. W obecnym stanie prawnym nie został wskazany wprost podmiot właściwy do wydawania zaświadczeń o istnieniu zasady wzajemności. Wydaje się jednak, że nie ma żadnych przeszkód prawnych, aby polski urząd konsularny wydawał, na wniosek zainteresowanego, taki dokument.

Przede wszystkim, na podstawie art. 18 pkt 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. – Prawo konsularne, konsul w ramach wykonywania funkcji konsularnych działa na rzecz rozwijania i pogłębiania m. in. współpracy gospodarczej między Rzecząpospolitą Polską a państwem przyjmującym.

Ponadto, zgodnie z art. 102 konsul wydaje zaświadczenie na wniosek strony, jeżeli:
1) przepis prawa polskiego wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego;
2) strona ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie czternastu dni od dnia złożenia wniosku. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o jego wydanie następuje w drodze postanowienia (art. 104).

W ocenie MRPiT zapisy Umowy o handlu i współpracy między UE a UK (TCA) wyczerpują znamiona wzajemności przy zakładaniu oddziałów, co oznaczałoby, że wymóg przedstawienia tego typu zaświadczenia przy rejestracji oddziału nie jest niezbędny.

Zgodnie z art. SERVIN.2.3 ust. 1 TCA, każda ze Stron umowy przyznaje inwestorom drugiej Strony i przedsiębiorstwom objętym niniejszą Umową traktowanie nie mniej korzystne od traktowania, jakie Strona ta przyznaje, w podobnych sytuacjach, własnym inwestorom i ich przedsiębiorstwom, w odniesieniu do działalności na jej terytorium. Ponieważ art. 14 ust. 2 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium RP (Dz. U. z 2020 r., poz. 1252 t.j.) nie precyzuje, czy wymagana wzajemność powinna mieć charakter formalny, czy też materialny, należy przyjąć, że na gruncie przepisów TCA prowadzenie działalności gospodarczej, w tym również tworzenie oddziałów przedsiębiorców, odbywa się na zasadzie wzajemności.

W ocenie MRPiT, tak długo, jak obowiązuje art. SERVIT.2.3 TCA, w postępowaniu przed polskim sądem rejestrowym przedsiębiorca z siedzibą w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej nie ma konieczności przedłożenia, wraz z formularzem KRS-W10, „zaświadczenia polskiego przedstawicielstwa co do wzajemności działania”, o którym mowa w punkcie D.1.2.3 tego formularza.

Należy jednak podkreślić, że zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, sędziowie w sprawowaniu swego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Tym samym należy wskazać, że to sąd rozpoznający wniosek o wpis do KRS – jako władza niezależna i samodzielnie stosująca przepisy prawa – każdy przypadek rozpatruje indywidualnie.

Zakładanie działalności gospodarczej w CEIDG

Na jakich zasadach mogą zakładać w CEIDG działalność gospodarczą Brytyjczycy po okresie przejściowym od 1 stycznia 2021 r.? Czy wpisy sprzed 01.01.2021r. w CEIDG obywateli Wielkiej Brytanii zostały zachowane? Czy właściciel wpisu powinien np. dostarczyć dokument potwierdzający rejestrację pobytu w PL lub inny dokument?

W zakresie rejestracji cudzoziemca w CEIDG będącego obywatelem Wielkiej Brytanii rozróżniamy dwie grupy:

1) Obywateli Wielkiej Brytanii , którzy posiadają prawo pobytu i prawo do prowadzenia działalności gospodarczej wynikające z postanowień Umowy Wystąpienia Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej;

2) Obywateli Wielkiej Brytanii, którzy przyjechali, bądź przyjadą po raz pierwszy do Polski do zakończeniu okresu przejściowego (od 01.01.2021 r.);

Należy przede wszystkim zauważyć, że prawo do wykonywania działalności gospodarczej przez obywateli Wielkiej Brytanii w dalszym ciągu im przysługuje. Obywatele Wielkiej Brytanii wskazani w pkt. 1, uprawnieni są do wykonywania działalności gospodarczej jeżeli posiadają prawo pobytu zgodnie z postanowieniami Umowy o wystąpieniu. Prawo pobytu wynikające z Umowy o wystąpieniu zostało uregulowane w ustawie z dnia 10 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowski Unii Europejskiej i członków ich rodzin oraz niektórych innych ustaw.

W przypadku obywateli Wielkiej Brytanii nieposiadających prawa pobytu oraz prawa do wykonywania działalności gospodarczej wynikającego z Umowy wystąpienia (pkt 2), w przypadku woli podjęcia działalności gospodarczej zastosowanie znajduje art. 4 ust. 2 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z ww. przepisem obywatele państw trzecich w celu podjęcia i wykonywania działalności gospodarczej obowiązani są legitymować się jednym ze statusów pobytowych o którym mowa w tym przepisie.